Categorieën
ministerievanverhalen

‘Mijn passie voor surfen was groter dan mijn angst voor haaien’

Het zinnetje wordt nogal eens uitgesproken, de laatste dagen. ‘Als dit straks voorbij is, gaan dingen veranderen’. Zou kunnen. Ik herinner me wel een bestuurskundige, inmiddels met pensioen,, die ik op straat in Den Haag tegenkwam. En in gesprek naar een van de departementen wees. ‘Als je voorbij het uiterlijk kijkt, is daar nu de laatste vijftig jaar echt veel veranderd?

Persoonlijke disruptie

Al een decennia lang is disruptie een bekende term. Nog niet zo vaak wordt dat ook toegepast op het persoonlijke leven, het werkende leven wel te verstaan. Een prachtige uitzondering vormt Whitney Johnson, in het boek ‘Disrupt yourself’ uit 2015.

Uitgangspunt is het woord leren en dan in het bijzonder de zogeheten S Curve. Met als woord daarbij exponentieel leren, in deze dagen een bekend en ook ‘gevoelig’ woord. Wie een nieuwe stap zet, merkt een tijdje niet veel. Heel frustrerend zelfs. De auteur maakt de vergelijking met een lichtschakelaar omzetten. Dat geeft een lineaire reactie, meteen is er licht. Zo werkt het bij disruptief leren echt niet. Helaas. Er gebeurt weinig, het risico nemen wordt zeker niet meteen beloond. Totdat sprake is van een enorme cumulatie, de curve schiet omhoog. Dit kantelpunt wordt ook wel het ‘tipping point’ genoemd. Momentum creëert momentum, als je iets disruptief start, stijgt de kans dat je later ook disruptief handelt en denkt. En daarmee succes boekt en persoonlijke groeit.

Competitieve en markt risico’s

Boeiend is ook het advies dat Johnson geeft om het disruptieve pad op te gaan. Dat draait altijd uit op risico nemen. Mooier is het niet. Met daarbij twee typen risico’s.

Een eerste type risico is ‘competitief’. Er is de belofte van winst, al is het nooit zeker. Bij dit type risico zijn altijd kapers op de kust. Meer mensen zien de kans, dus is het dringen tussen de nieuwkomers. Een ander type, waar Johnson vooral van houdt, is het nemen van ‘marktrisico’. Dat is het echte disruptieve werk. Dat is veranderen en inspelen op een markt die eigenlijk niet bestaat. Iets doen of opzetten waar weinig mensen brood in zien. Op dat echt nieuwe terrein is het lekker rustig, een groot voordeel. Omdat je in de mist tast, is de kans op falen wel veel groter.

Zo ziet Johnson dat zelf overigens niet, falen. Hij is van de positieve school, wie faalt leert ook. Beperkingen zijn sowieso belangrijk voor disruptief leren. Een beperking betekent dat het aantal keuze opties vermindert. Door een beperking kun je niet gaan freewheelen. Een beperking dwingt tot focus en scherpte. Zoek de problemen op?! Een beperking is de ‘stepping stone’ voor leren.

Culturele en intellectuele beperkingen als richtpunt

Beperkingen bestaan cultureel en emotioneel en daarnaast intellectueel. Eerst de cultureel emotionele beperking. Uit afkeer of omdat het niet goed valt bij anderen, blijven mensen weg van terreinen en opvattingen waar eigenlijk veel te halen valt, wanneer je daar gericht je kracht op inzet. Wie disruptief wil leren en een andere loopbaan durft te starten, doet er goed aan vakgebieden op te zoeken waar je een hekel aan hebt of die uit de mode zijn. Deze visie valt samen met het eerder genoemde concept marktrisico: ga pionieren op niet betreden terrein.

Intellectuele beperking als ‘stepping stone’ gebruiken wil zeggen, inspiratie zoeken in meningen en circuits waar je eigenlijk ver weg van wilt blijven. In de woorden van Johnson, benader (‘reframe’) de zogenaamde ‘dissenting voices’ als potentiële medestanders.

Haaien

Uiteindelijk komt het bij disruptief leren aan op gevoel volgen en vooralm op ‘kill your darlings’. Mooi is het citaat dat wordt aangehaald bij het slotwoord, ‘Mijn passie voor surfen was groter dan mijn angst voor haaien’.