Categorieën
Blog

It’s guerilla time?!

In onconventionele tijden is het (de hoogste) tijd voor onconventionele acties. ‘It’s guerrilla time’, zouden de marketeers zeggen, waarbij het accent bij ‘de guerrilla’ vooral ligt op onconventionele reclame met een hoge attentiewaarde, die het liefst ook nog de harten beroert.

In het kielzog van deze guerrilla-beweging is er in de afgelopen periode een klein golfje ontstaan van ambtenaren en activisten (soms is het onderscheid gradueel!) die zichzelf een geuzennaam bezorgden met daarin het woord guerilla. Guerilla-ambtenaar, guerilla gardening en veel en veel meer! Het concept is overigens – als zo vaak – over komen waaien uit ‘het Angelsaksische’.  ‘Guerilla-gardening’ is bijvoorbeeld al decennia bekend en gaat in essentie over het opfleuren van versteende omgeving. Soms wat braafjes, plantjes erbij, en soms wat wilder, zoals het in een nacht aanleggen van een heuse tuin naast de kinderopvang.

Langs de regels

De guerilla zit dan niet alleen in het onverwachte, maar vooral in het negeren of omzeilen van voorschriften en regels. Ik ken zelf een geweldige welzijnsambtenaar die zo stiekem een moestuin aanlegde die perfect geschikt om ouders te ontmoeten van ‘allerlei nationaliteiten’. Gemeente tikje boos, maar niemand is dan ‘zo on-wijs’ om zo’n geweldige moestuin weer af te breken. In hetzelfde genre zit guerilla-architectuur waarin bouwwerken zonder vergunning worden opgezet. Dat is toch even wat minder onschuldig, zo ken ik verhalen waarin even midden op een midden een gebouw werd neergezet. Het verhaal daarbij is overigens ook dat ze het weer keurig moesten afbreken (shit happens).

In het ambtelijke genre is guerilla in de keurige variant ‘het maximaal oprekken van discretionaire grenzen’. Wat wilder is wordt het met ambtenaren die overgaan tot organisatorische guerilla waarbij afdelingsgrenzen worden genegeerd of ‘wordt ingebroken in planvormingsprocessen’.

Creatief management

Al die guerilla is natuurlijk niet echt nodig bij het bestaan van een echte innovatiecultuur met bijhorende budgetten. En vooral, het omarmen van de creatievelingen in de ambtelijke apparaten. Maar ja. Het aantal talentvolle en creatieve mensen die ik heb zien sneuvelen in managementfuncties is niet meer op twee handen te tellen. Dat krijgt je als je voor managementrollen reclame maakt voor mensen met een blauwe en of rode kleur (gericht op macht en structuur).

Fietsers

De mij ‘allerliefste’ guerilla’s zijn vaak actief op het domein van verkeer en ruimtelijke ontwikkeling. Zoals de guerilla-bikers die parkeerplaatsen vervangen door gezellige tafels, groene ruimtes of wandelroutes. Bekijk eens het prachtige en op internet vrij verkrijgbare ‘bike-guerilla handboek’ (noot 1). Een van die lieve bike-guerilla’s die ik ken moest overigens wel oppassen niet in elkaar getikt te worden door boze buurtbewoners die een parkeerplek zagen verdwijnen. Een echte guerilla loopt gevaar?

Armoede-guerilla

Ik wacht met (grote) smart op de guerilla’s op terreinen als eenzaamheid en armoede. Taaie kwesties die echt vragen om (veel meer) creativiteit en vooruit, een wat wildere benadering. Dit is niet meer de tijd van ‘command and control’, al vrees ik dat dat nog wel even zo zal blijven. Budgetten beheersen en politieke risico’s afschermen, het blijven nu eenmaal hoog gewaardeerde professionele competenties.

De guerilla aanpak is vooral zo aardig omdat het creatief is, de menselijke maat propageert en de humor niet vergeet. Dat zijn ‘echte wapens’.    

Noot 1, NHTV-studenten Urban Design hebben in opdracht van de gemeente Breda zo’n twintig Bike Guerilla’s bedacht en uitgevoerd. De acties zijn aardig, vriendelijk, confronterend en soms disruptief, maar vooral: ze zijn eenvoudig uitvoerbaar tegen lage investeringen. Iedere organisatie of gemeente in Brabant kan er zo mee aan de slag. Daarom is in samenwerking tussen de NTHV, gemeente Breda, provincie Noord-Brabant en Ons Brabant Fietst het ‘Handboek Bike Guerilla’ gemaakt.